‘An independent film, or indie film, is a film that is produced mostly outside of a major film studio’, aldus Wikipedia. Het is een praktische definitie, maar ze gaat voorbij aan het feit dat binnen het studiosysteem soms films worden gemaakt door zeer onafhankelijke geesten. Sterker nog, de onafhankelijke cinema zoals we die tegenwoordig kennen, is in de voorbije vijftien jaar een integraal onderdeel van het studiosysteem geworden. Naar aanleiding van het succes van PULP FICTION openden alle grote Hollywood-studio’s in de jaren negentig hun eigen ‘indie’ divisie, gespecialiseerd in de productie van arthouse films. Die ontwikkeling heeft de Amerikaanse filmindustrie ingrijpend veranderd. Het leverde een aantal iconische films op (bijvoorbeeld MAGNOLIA en ETERNAL SUNSHINE OF A SPOTLESS MIND), die ook over honderd jaar nog zullen worden bekeken. Zelfs het Oscar-circus ging overstag: de meeste prijswinnaars van de voorbije jaren kwamen uit de hoek van de onafhankelijke cinema.

Anno 2009 lijken de studiobazen echter een beetje uitgekeken op onafhankelijke films. Critici klagen dat de Amerikaanse onafhankelijke film tegenwoordig al net zo voorspelbaar is geworden als de gemiddelde Hollywood-blockbuster: het zijn vaak navelstaarderige formulefilms over disfunctionele gezinnen en losers. De studiobazen hebben ondertussen een nieuw speeltje gevonden: 3-D. Met AVATAR gaan we een nieuw filmtijdperk in. Mochten we inderdaad aan de vooravond staan van een decennium vol peperdure 3-D vehikels, dan kunnen we moed putten uit de gedachte dat er geen enkele economische kracht bestaat die jonge Amerikaanse filmmakers ervan kan weerhouden om een goedkope camera te kopen en de authentiek onafhankelijke cinema opnieuw uit te vinden. (mv)

Wie in de VS als onafhankelijk filmmaker naam wil maken, kan kiezen uit diverse carrièrepaden. Lumière Magazine zet ze voor u op een rijtje.

Route 1: One for them, one for ourselves
Ook wel de Coens-route genoemd. Om de studiobazen te plezieren maak je een commerciële komedie met Brad Pitt (BURN AFTER READING). De fans morren, maar het levert dermate veel geld op dat je daarna weer een ‘typische Coens’-film kunt maken, het door de critici gelauwerde A SERIOUS MAN. Zie ook: Gus van Sant.

Route 2: Leave Planet Hollywood
Ook wel de David Lynch-route genoemd. Je laat je één keer strikken om een grote studiofilm te maken. Het resultaat wordt een peperdure flop (DUNE), maar je bent wel slim genoeg geweest om te bedingen dat je een tweede film mag maken, waarbij je carte blanche krijgt. Dat wordt het legendarische BLUE VELVET. Daarna verdiep je je in transcendente meditatie en schraap je het geld voor nieuwe filmprojecten veelal in Europa bijeen.

Route 3: Get incredibly rich and start anew
Ook wel de Francis Ford Coppola-route genoemd. Je wordt zo puissant rijk dat je niemand meer om geld hoeft te vragen. Op zeventigjarige leeftijd maak je een Spaanstalige zwart-wit film (TETRO) die in première gaat tijdens de Quinzaine des Réalisateurs, een experimenteel schaduwfestival van het filmfestival in Cannes. Je gedraagt je alsof je net je filmdebuut hebt gemaakt.

Route 4: Blockbuster new style
Ook wel de Christopher Nolan-route genoemd. Je maakt naam buiten het systeem (Nolan won de Tiger Award in Rotterdam met een low budget zwart-wit film) en na je grote doorbraak (MEMENTO) geef je je onafhankelijkheid op en leg je je toe op blockbusters (THE DARK KNIGHT), maar binnen de beperkte speelruimte die je van je opdrachtgever krijgt, lukt het je toch nog om je eigen stempel op de film te drukken. Zie ook: Martin Scorsese.

Route 5: Being Spike Jonze
Je kiest voor een ronduit krankjorume carrière waarin je onder meer als goochelaar, videoclipregisseur, reclamefilmer en stuntman naam maakt. ‘Die is niet goed snik’, denken ze in Hollywood, maar in een dwaze bui geeft een studiobaas je een zak met geld. Je filmdebuut BEING JOHN MALKOVICH blijkt vervolgens zo’n succes dat je voortaan je eigen – knettergekke en experimentele – ding kan doen. Zoals WHERE THE WILD THINGS ARE.

Route 6: I Did it My Way
Ook wel de Jim Jarmusch-route genoemd. Je bouwt op basis van enkele low budget zwart-wit films een gigantische cultstatus op. Je maakt wel eens een film voor de onafhankelijke tak van een grote filmstudio, maar als zo’n film succesvol blijkt (BROKEN FLOWERS), keer je snel terug naar je onafhankelijke roots en maak je een film (THE LIMITS OF CONTROL) waarin geen enkele commerciële concessie wordt gedaan.

Route 7: The Road Ahead
De route die bewandeld wordt door regisseurs die aan de vooravond staan van hun grote doorbraak. Ramin Bahrani (zie GOODBYE SOLO) wordt al geruime tijd als de ‘de nieuwe grote Amerikaanse regisseur’ gezien. Zie ook: Lee Daniels en Sundance-winnaar PRECIOUS.